Hosting panelleri işleri kolaylaştırır ama çoğu zaman gereksiz şişkinlik, güvenlik açığı ve lisans maliyeti getirir. Eğer sunucu yönetiminde elinizi taşın altına koymaktan çekinmiyorsanız, WordPress'i sadece komut satırı (CLI) ile barındırmak size tam kontrol, daha hızlı performans ve daha az kaynak tüketimi sağlar. Üstelik ücretsiz! Hadi başlayalım.
Neden Panel Değil de CLI?
Bir VPS kiraladınız ve üzerinde sadece bir WordPress sitesi çalıştıracaksınız. cPanel, Plesk veya benzeri bir panel kurmak, sistem kaynaklarınızın %10-15'ini gereksiz yere tüketir. Oysa CLI ile kurulum, hem öğreticidir hem de sunucunuzu daha verimli kullanmanızı sağlar. Ayrıca SSH üzerinden yapılan işlemler, grafik arayüze göre çok daha hızlıdır.
Adım 1: LEMP Stack Kurulumu
WordPress için en yaygın ve performanslı kombinasyon Nginx + MariaDB + PHP-FPM'dir. Debian/Ubuntu tabanlı bir sunucuda aşağıdaki komutları sırayla çalıştırın:
sudo apt update && sudo apt upgrade -y sudo apt install nginx mariadb-server php-fpm php-mysql php-curl php-gd php-mbstring php-xml php-xmlrpc php-soap php-intl php-zip -yBu paketlerle temel ihtiyaçlar karşılanır. PHP 8.x sürümü önerilir. Kurulum sonrası Nginx ve MariaDB servislerini başlatıp etkinleştirin:
sudo systemctl start nginx mariadb sudo systemctl enable nginx mariadbAdım 2: Veritabanı Oluşturma
WordPress'in verilerini saklayacağı bir veritabanı ve kullanıcı oluşturmalısınız. MySQL/MariaDB konsoluna girin:
sudo mysql -u root -pArdından şu komutları girin (parolaları kendinize göre değiştirin):
CREATE DATABASE wp_db; CREATE USER 'wp_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'güclü_parola'; GRANT ALL PRIVILEGES ON wp_db.* TO 'wp_user'@'localhost'; FLUSH PRIVILEGES; EXIT;Bu adımda karmaşık bir parola seçmeyi unutmayın.
Adım 3: Nginx Sanal Sunucu Yapılandırması
WordPress siteniz için bir Nginx server bloğu oluşturun. Örneğin, ornek.com alan adınız için:
sudo nano /etc/nginx/sites-available/ornek.comAşağıdaki yapılandırmayı ekleyin (gerekli yolları düzenleyin):
server { listen 80; server_name ornek.com www.ornek.com; root /var/www/ornek.com; index index.php index.html; location / { try_files $uri $uri/ /index.php?$args; } location ~ \.php$ { include snippets/fastcgi-php.conf; fastcgi_pass unix:/var/run/php/php8.1-fpm.sock; } location ~ /\.ht { deny all; } }Ardından siteyi etkinleştirip Nginx'i yeniden başlatın:
sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/ornek.com /etc/nginx/sites-enabled/ sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginxAdım 4: WordPress İndirme ve wp-cli ile Kurulum
Web kök dizinine gidin ve WordPress dosyalarını indirin:
sudo mkdir -p /var/www/ornek.com cd /var/www/ornek.com sudo wget https://wordpress.org/latest.tar.gz sudo tar xzf latest.tar.gz --strip-components=1 sudo rm latest.tar.gzDosya sahipliğini ayarlayın:
sudo chown -R www-data:www-data /var/www/ornek.comŞimdi wp-cli kullanarak kurulumu yapalım. Eğer wp-cli yüklü değilse resmi kılavuzdan kurun. Ardından:
sudo -u www-data wp core config --dbname=wp_db --dbuser=wp_user --dbpass='güclü_parola' --dbhost=localhost sudo -u www-data wp core install --url=http://ornek.com --title=SiteBaşlığı --admin_user=yönetici --admin_password=güclü_parola2 --admin_email=ornek@mail.comBu adımla WordPress hazır! Artık tarayıcınızdan http://ornek.com/wp-admin adresine giderek giriş yapabilirsiniz.
Adım 5: SSL Sertifikası (Let's Encrypt) ve Güvenlik Önlemleri
Ücretsiz SSL için Certbot kullanın:
sudo apt install certbot python3-certbot-nginx -y sudo certbot --nginx -d ornek.com -d www.ornek.comCertbot, Nginx yapılandırmanızı otomatik olarak günceller. Ayrıca şu güvenlik adımlarını atlayın:
- SSH root girişini devre dışı bırakın ve parola yerine SSH anahtarı kullanın.
- WordPress tablosu ön ekini değiştirin (wp_ yerine farklı bir şey).
- Gereksiz PHP fonksiyonlarını devre dışı bırakmak için php.ini'de disable_functions ayarını yapın.
- Güvenlik duvarı (UFW) ile sadece 22, 80 ve 443 portlarına izin verin.
Performans İpuçları
CLI ile kurulum yapmanın en büyük avantajı, gereksiz hizmetleri çalıştırmamaktır. Nginx'e ek olarak Redis veya Memcached ile önbellekleme, PHP OPcache ayarları ve ImageMagick optimizasyonları ile sitenizi hızlandırabilirsiniz. Ayrıca Nginx FastCGI Cache kullanarak statik dosyaların sunumunu hafifletin.
Panel kullanmadan WordPress barındırmak, başta biraz zahmetli gibi görünse de öğrendikten sonra vazgeçemeyeceksiniz. Tam kontrol, düşük maliyet ve yüksek performans sizi bekliyor.
Bu rehber, temel kurulumu kapsar. Zamanla ihtiyaçlarınıza göre Nginx yapılandırmanızı ince ayarlarla geliştirebilirsiniz. Unutmayın, CLI sizin dostunuzdur.